Bạn có bao giờ đột ngột cảm thấy cơ thể nóng ran, mặt đỏ bừng như lửa đốt mà không kèm theo sốt? Đây là hiện tượng thân nhiệt nóng nhưng không sốt – một tình trạng phổ biến nhưng thường bị bỏ qua, ảnh hưởng đến hàng triệu người, đặc biệt ở độ tuổi trung niên. Theo quan sát từ thực tiễn Đông y, nóng bừng không chỉ là phản ứng tạm thời mà có thể xuất phát từ sự mất cân bằng âm dương trong cơ thể, nơi “nội nhiệt” tích tụ khiến khí huyết lưu thông bất ổn. Trong bài viết này, chúng ta sẽ đi sâu vào các nguyên nhân chính gây ra tình trạng này, giúp bạn hiểu rõ hơn về cơ thể mình. Với góc nhìn từ Đông y kết hợp y học hiện đại, thông tin được tổng hợp dựa trên kinh nghiệm lâm sàng lâu năm, nhằm mang đến cái nhìn toàn diện và dễ tiếp cận.
Nguyên nhân khiến người nóng bừng ở nữ giới
Ở phụ nữ, nóng bừng thường gắn liền với sự biến động hormone, một quá trình tự nhiên nhưng có thể gây khó chịu kéo dài. Theo Đông y, đây là biểu hiện của “âm hư sinh nội nhiệt”, khi thận âm suy giảm dẫn đến hư hỏa bốc lên, làm rối loạn chức năng điều hòa của cơ thể. Những thay đổi này không chỉ dừng ở cảm giác nóng mà còn ảnh hưởng đến giấc ngủ và tinh thần, đòi hỏi sự chú ý sớm để tránh tích tụ lâu dài.
Cụ thể, các nguyên nhân phổ biến bao gồm:
- Thay đổi hormone Estrogen trong giai đoạn tiền mãn kinh: Đây là thủ phạm chính, thường xảy ra từ 40-50 tuổi, khi nồng độ Estrogen giảm đột ngột khiến mạch máu giãn nở nhanh, nhiệt độ da tăng vọt từ ngực lan lên đầu. Cơn nóng có thể kéo dài 30 giây đến 30 phút, đặc biệt dữ dội ban đêm, gây đổ mồ hôi và mất ngủ.
- Rối loạn chu kỳ kinh nguyệt và các giai đoạn chuyển tiếp khác: Không chỉ tiền mãn kinh, mà tuổi dậy thì, hành kinh hoặc mang thai cũng gây biến động nội tiết, dẫn đến nóng bừng kèm theo da khô, ớn lạnh và thay đổi tâm trạng.
- Biểu hiện đi kèm từ sự mất cân bằng âm dương: Như đổ mồ hôi đêm, dễ cáu gắt, uể oải – những dấu hiệu cho thấy cơ thể đang cố gắng tự điều chỉnh nhưng chưa đủ.
Từ kinh nghiệm tại Dược Bình Đông, nhiều trường hợp phụ nữ gặp phải tình trạng này do lối sống hiện đại làm hao tổn thận âm, và việc nhận diện sớm giúp cơ thể dễ dàng thích nghi hơn.

Nguyên nhân khiến người nóng bừng ở nam giới
Dù ít gặp hơn ở nam giới, nóng bừng vẫn là tín hiệu cảnh báo đáng lo ngại, thường bị nhầm lẫn với mệt mỏi thông thường. Trong Đông y, đây có thể là dấu hiệu của “dương thịnh khắc âm” hoặc khí trệ huyết ứ, nơi gan thận suy yếu khiến nội nhiệt bùng phát. Nam giới thường chủ quan, nhưng nếu kéo dài, nó có thể che giấu các vấn đề sâu hơn, ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể và chất lượng cuộc sống.
Các nguyên nhân chính cần lưu ý là:
- Bệnh lý liên quan đến tinh hoàn và tuyến nội tiết: Suy giảm testosterone hoặc rối loạn tuyến thượng thận gây biến động hormone, dẫn đến nóng bừng kèm sụt cân, suy nhược hoặc đau tức vùng hạ vị.
- Vấn đề tiền liệt tuyến và các bệnh lý nghiêm trọng: Như ung thư tiền liệt tuyến, nơi sự tích tụ độc tố khiến khí huyết không thông, gây cảm giác nóng ran đột ngột, đặc biệt khi nghỉ ngơi.
- Dấu hiệu cảnh báo từ thói quen sinh hoạt: Hút thuốc, lười vận động hoặc thừa cân làm tăng gánh nặng cho gan thận, đẩy nhanh quá trình mất cân bằng nội tiết.
Nếu bạn là nam giới và gặp phải, việc theo dõi các triệu chứng đi kèm như mệt mỏi kéo dài là rất quan trọng. Chuyên gia tại Dược Bình Đông thường khuyên nên kiểm tra định kỳ để phát hiện sớm, vì Đông y nhấn mạnh việc bổ trợ từ gốc rễ để duy trì sự hài hòa.
Các nguyên nhân khác khiến người nóng bừng
Ngoài yếu tố nội tiết giới tính, nóng bừng còn có thể xuất phát từ lối sống và môi trường, những yếu tố dễ kiểm soát hơn nếu nhận diện kịp thời. Đông y xem đây là sự “ngoại tà xâm nhập” kết hợp “nội nhân bất túc”, nơi stress hoặc chế độ ăn làm rối loạn tỳ vị, dẫn đến nhiệt tích tụ. Những nguyên nhân này thường không nguy hiểm cấp tính nhưng nếu lặp lại, có thể làm trầm trọng hóa các vấn đề tiềm ẩn.
Dưới đây là các yếu tố phổ biến:
- Rối loạn ở vùng hạ đồi não bộ: Sự thay đổi bất thường ở trung tâm điều hòa thân nhiệt gây nóng bừng đột ngột, thường liên quan đến stress mãn tính tiết ra epinephrine và norepinephrine, tăng nhịp tim và lưu thông máu.
- Chế độ ăn uống và thói quen hàng ngày: Thực phẩm cay nóng như ớt, tiêu, gừng, rượu bia hay cà phê kích thích nội nhiệt; kết hợp với hút thuốc, thừa cân hoặc lười vận động làm giảm khả năng tản nhiệt của cơ thể.
- Tác động từ môi trường và thuốc men: Thời tiết oi bức, độ ẩm cao hoặc môi trường ngột ngạt làm cơ thể khó điều hòa; một số thuốc như Raloxifene (loãng xương), Tamoxifen (ung thư vú) hoặc Tramadol (giảm đau) gây rối loạn thân nhiệt như tác dụng phụ.
Những nguyên nhân này thường thuyên giảm khi điều chỉnh lối sống, nhưng nếu kết hợp với các yếu tố khác, chúng có thể làm tình trạng kéo dài. Tại Dược Bình Đông, chúng tôi thường gợi ý theo dõi nhật ký hàng ngày để xác định “ngoại nhân” cụ thể, giúp cá nhân hóa cách tiếp cận.
Tóm lại, nóng bừng là lời nhắc nhở từ cơ thể về sự mất cân bằng, từ hormone giới tính đến lối sống hàng ngày. Hiểu rõ nguyên nhân không chỉ giúp bạn giảm bớt lo lắng mà còn khuyến khích hành động sớm. Nếu tình trạng kéo dài, hãy tham khảo ý kiến chuyên gia để được hỗ trợ phù hợp. Bài viết được tham vấn bởi Bà Võ Ngọc Yến Nga, truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông – nơi đã đồng hành cùng hàng ngàn bệnh nhân trong việc cân bằng âm dương tự nhiên qua hơn 100 năm kinh nghiệm. Để tìm hiểu thêm về các giải pháp bổ trợ từ thảo dược, bạn có thể ghé thăm Dược Bình Đông hoặc liên hệ tư vấn miễn phí.
————
Tác giả: Bà Võ Ngọc Yến Nga, truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông, giàu kinh nghiệm điều trị các vấn đề về bổ dưỡng.
Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y tại Địa chỉ: 43/9 Mễ Cốc, Phường Phú Định, TP.HCM
(*) Bản quyền bài viết thuộc về Dược Bình Đông. Khi chia sẻ, cần trích dẫn nguồn đầy đủ: “Tác giả: Lương y Võ Ngọc Yến Nga – Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y”. Các bài viết trích nguồn không đầy đủ, ví dụ: “Theo Dược Bình Đông” hoặc tương tự, đều không được chấp nhận và phải gỡ bỏ.
—————————-
Nguồn tham khảo: Healthline, Hello Bacsi, Vinmec, Medlatec, Nhà thuốc Long Châu, Tâm Anh Hospital







